Zoeken

Expertpanel

Blijf op de hoogte

Schrijf je nu in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van alle updates!

Expertblog: Gezonde kringlopen belangrijke randvoorwaarde voor een circulaire economie

Expertblog: Gezonde kringlopen belangrijke randvoorwaarde voor een circulaire economie

Bij hergebruik van materialen voor andere toepassingen is toetsing op gezondheidsrisico’s voor gebruikers en milieu noodzakelijk. Als moeder van een keeper vroeg ik mij na de uitzending van Zembla af ‘waarom gebruiken we rubberkorrels van gerecyclede autobanden op voetbalvelden en hoe kan het dat er geen toetsingskader is voor gezondheidsrisico’s voor deze toepassing?’ Het is belangrijk om afval in te zetten als nieuwe grondstof, maar niet zonder een zorgvuldige risicoanalyse, zodat we gezonde circulaire producten ontwerpen en geen verschuiving krijgen van problemen.

De reden dat de industrie rubberkorrels (granulaat) van oude autobanden is gaan inzetten als grondstof komt mede door het verbod om autobanden te storten. Bovendien is het een erg goedkoop infill-materiaal. Een alternatief voor rubberkorrels zijn kurkkorrels deze kosten ongeveer 5 procent extra op een totaalprijs van rond de 300.000 euro. Gemeenten in Nederland kiezen nog altijd een kunstgrassysteem op basis van prijs volgens de site van een leverancier (Granuflex). Wat mij verbaast, is dat er in de Europese Bodemrichtlijn wordt aangegeven dat het polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK)-gehalte van personenautobanden granulaat zodanig is dat het alleen in gebonden vorm kan worden toegepast. Hoe komt het dan dat in de uitzending van Zembla gesproken wordt over toepassing van granulaat van autobanden op kunstgrasvelden?

Randvoorwaarden

Uit onderzoek blijkt dat in de rubberkorrels van rubbergranulaat afkomstig van autobanden heel veel verschillende stoffen zitten die in lage hoeveelheden vrijkomen op de kunstgrasvelden, zoals PAK’s, metalen, weekmakers (ftalaten) en bisfenol A (BPA). Uitloging naar het water van zink uit de granulaatkorrels kan een probleem vormen voor organismen in de bodem en het oppervlakte water. De PAKs kunnen voor mensen met allergie en astma een gezondheidsrisico vormen. Het gezondheidsrisico kan dan wel verwaarloosbaar genoemd worden. Echter doordat de herkomst van de autobanden en samenstelling per partij uiteen kan lopen kunnen de gezondheidsrisico variëren.

Het RIVM adviseert om de norm voor rubbergranulaat bij te stellen naar een norm die dichter in de buurt ligt van de norm voor consumentenproducten. Maar hoe zit het met andere gerecyclede grondstoffen? Hergebruik van grondstoffen is goed, maar wel onder de randvoorwaarden dat de risico’s voor gebruikers en het milieu zorgvuldig zijn beoordeeld. Het is van belang dat de wetgeving voordat ze een hergebruikstoepassing opneemt in de afvalregelgeving (EURAL) een risico analyse uitvoert. Door een analyse van de herkomst en samenstelling (wat zit er in) van het granulaat te maken en vervolgens een risico-analyse te maken op basis van het gebruik (wie komt er mee in aanraking en welke emissies vinden er plaats naar het milieu).  

Cradle to Cradle productstandaard

De Cradle to Cradle Certified Product Standard is de enige norm die voor zover mij bekend zo werkt. In deze standaard wordt op basis van herkomst en analyse van het granulaat beoordeeld of een materiaal geschikt is als grondstof voor nieuwe producten. Laten we voorkomen dat we met hergebruik (een goede intentie) grotere milieu- of gezondheidsrisico’s introduceren. Onze ervaring met de Cradle to Cradle productstandaard leert dat het inderdaad lastig is voor gerecyclede afvalstromen om aan deze strenge normen te voldoen omdat er aangetoond moet worden dat er voor alle gebruikers en het milieu geen risico’s zijn tijdens de productie, gebruik- of afdankfase. Maar we zien ook dat ondernemers daardoor gaan innoveren en hiermee gezondere kringlopen ontwikkelen.

Zo heeft Black Bear Carbon Black in Nederweert dit jaar een grote recyclingfabriek voor autobanden in gebruik genomen. In de nieuwe installatie recyclet Black Bear jaarlijks maximaal 2 miljoen versleten autobanden tot staal, (bio)brandstof en hoogwaardig carbon black. Dit gecontroleerd geproduceerde ‘roetpoeder’ verkoopt Black Bear aan klanten die er printerinkt, verf of opnieuw autobanden van maken. In plaats van gebruik van fossiele olie ‘roostert’ Black Bear oude autobanden, om zo de carbon black terug te winnen. Black Bear’s partner Kargro verwijdert het staal uit de versleten banden en vermaalt het rubber tot korrels. In de reactoren van Black Bear vallen de rubberkorrels vervolgens bij een temperatuur van 500 à 700 graden Celsius uiteen in brandbaar gas, vloeibare olie en vaste roetdeeltjes. Enkele nabewerkingsstappen later voldoet het poeder aan de hoge eisen van uiteenlopende klanten.

dinsdag 7 februari 2017  |  2 reactiespermalink

Mariska van Dalen

Mariska van Dalen

senior adviseur sustainability bij Tebodin Nederland, Tebodin Nederland

»

Blijf op de hoogte

Reacties

De overheid had hier dus al over moeten nadenken voordat het stortverbod werd ingevoerd. Is er een goed alternatief, of wordt een goed alternatief voldoende gestimuleerd om er te zijn als het verbod in werking treedt. De korrels van Black Bear lijken mij nu wel geschikt voor vullen van kunstgrasvelden, of kunnen die ook nog te veel verontreiniging uitlogen?

reactie door Marcel Rozing  |  donderdag 16 februari 2017 @ 14:06 uur

Het goed om te horen dat bedrijven zoals Black Bear een proces hebben ontwikkeld om het product weer te upcyclen. Wereldwijd worden er nog steeds miljoenen tonnen aan rubberen producten verbrand of illegaal gedumpt. Dit leidt tot extreme bodem- en waterverontreiniging, extra uitstoot van zwavel-, broeikasgassen en een slecht leefmilieu. Door de bevolkingsgroei neemt de vraag naar latex (natuurlijk rubber) steeds verder toe. Deze toename zorgt voor een nog groter wordend rubber afvalprobleem. De toename van rubberplantages zorgt voor meer ontbossing waardoor de C02 uitstoot groter wordt. Ook creëren we op deze manier monoculturen die een impact hebben op de diversiteit van flora en fauna. Wij, Active Rubber, hebben in tegenstelling tot verbranding en illegale dump eveneens een proces ontwikkeld dat volledig duurzaam en CO2 neutraal is. Alle grondstoffen die Active Rubber uit Rubber Tracks (Rupsbanden) halen zijn 100% inzetbaar voor hergebruik. Wereldwijd wil Active Rubber zo een helpende hand bieden tegen het steeds groter wordende rubber afvalprobleem. De gerecyclede eindproducten hoeven dus niet opnieuw geproduceerd te worden wat een reducering van CO2 uitstoot en behoud van onze natuur betekend. Het upcyclen van rubber tot rubberpoeder is een goed alternatief voor virgin rubber (latex) .Om de kwaliteit zo goed mogelijk waar te borgen werken wij daarom met gerenommeerde partners in samenwerking met de Universiteit Twente. Lees meer over ons proces op www.active-rubber.com.

reactie door Christéan de Weerd, Active Rubber  |  donderdag 23 februari 2017 @ 21:12 uur

Reactie plaatsen

  Houd mij op de hoogte van nieuwe reacties